ایالات متحده و روسیه که درگیر جنگها هستند، تاکتیکهای جدیدی را برای قدرت جهانی آزمایش میکنند

در شرایطی که ایالات متحده با ایران و روسیه در اوکراین غرق شده اند، به نظر می رسد دو عملیات نظامی در بخش های مختلف جهان کاتالیزور روش جدیدی برای واشنگتن و مسکو برای اعمال قدرت باشد.
در چند سال گذشته با تضعیف ترتیبات امنیتی بینالمللی، همکاریهای امنیتی و مانورهای منطقهای نزدیکتر و تقویتشدهتر بوده است.
اولین نمونه از این همکاری منطقه ای در 18 اکتبر در هائیتی پس از ربوده شدن چهار شهروند سالوادور توسط باندها مشاهده شد. السالوادور ابتدا 100 سرباز نیروی ویژه را برای جستجو و نجات به پورتو پرنس پایتخت هائیتی فرستاد.
به گزارش گاردین، تا 22 اکتبر، تعداد نیروها به بیش از 2000 نفر افزایش یافت. این اولین عملیات نظامی مستقل خارجی السالوادور از زمان جنگ کوتاهش با هندوراس در سال 1969 بود.
سپس، در 26 اکتبر، الجزایر برنامههای خود را برای اعزام نیرو به کشور همسایه نیجر در میان فعالیتهای جداییطلبان و جهادی در امتداد مرز جنوبی خود اعلام کرد. این اولین درگیری نظامی بزرگ الجزایر در خارج از کشور از زمان جنگ یوم کیپور در سال 1973 بود که اولین کاروان در 30 اکتبر وارد شد.
زمان تقریباً همزمان و نادر بودن عملیات نظامی السالوادور و الجزایر قابل توجه است. اما کار آنها در کنار سازمانهای امنیتی آمریکا و روسیه این کمپینها را مهمتر میکند.
در هائیتی، شرکت خصوصی نظامی و امنیتی مستقر در ایالات متحده (PMSC) Vectus Global از اوایل سال 2025 پشتیبانی امنیتی را به مقامات هائیتی ارائه می کند. نیجر از سال 2024 میزبان سازمان شبه نظامی سپاه روسیه آفریقا بوده است و بسیاری از شبکه آفریقایی سابق PMC واگنر را جذب کرده است.
در حالی که PMC ها و شبه نظامیان اغلب در ائتلاف های چندجانبه فعالیت می کنند، واشنگتن و مسکو پایگاه های امنیتی مستقلی را به ترتیب در هائیتی و نیجر از طریق این سازمان ها ایجاد کرده اند.
با این حال، Vectus Global و Africa Corps نیروی انسانی محدودی دارند و اکنون به نظر می رسد که برای تقویت عملیات خود به ترتیب به السالوادور و الجزایر روی آورده اند. این امر حمایت نظامی بیشتری را برای ایالات متحده و روسیه فراهم می کند و در عین حال به آنها اجازه می دهد تا فاصله ای از استقرار را حفظ کنند.
این کمپینهای همزمان در بحبوحه تضعیف توافقنامههای امنیتی چندجانبه جهانی در سالهای اخیر صورت میگیرد. کاستیهای حفظ صلح سازمان ملل، فروپاشی اتحاد غربی و پرسشهایی درباره آینده جهانیسازی فضایی را برای مشارکتهای کوچکتر و انتخابیتر ایجاد کرده است.
اما السالوادور و الجزایر صرفاً از واشنگتن و مسکو الگوبرداری نمی کنند. هائیتی و نیجر همچنین به دنبال حفاظت از حاکمیت و منافع ملی خود خواهند بود که به طور بالقوه این مشارکت ها را در طول زمان پیچیده خواهد کرد.
دیگ کارائیب
پس از ترور جوونل مویس، رئیس جمهور سابق هائیتی در سال 2021، تلاش های ایالات متحده و السالوادور برای بازگرداندن امنیت به تدریج به هم نزدیک شدند.
هائیتی متعاقباً از ایالات متحده درخواست کمک نظامی کرد. علیرغم نگرانیها مبنی بر اینکه بیثباتی میتواند جرقهای برای بحران پناهجویان باشد و فرصتهایی برای جنایات سازمانیافته ایجاد کند، دولت بایدن از مداخله مستقیم خودداری کرد و در عوض از نیروی امنیتی سازمان ملل به رهبری کنیا در سال 2023 حمایت کرد.
با بدتر شدن بی ثباتی، نایب بوکله، رئیس جمهور سالوادور، پیشنهاد کمک کرد. در سال 2024، بوکله گفت که اگرچه قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل مورد نیاز است، اما السالوادور می تواند با استفاده از سیاست های ضد باند داخلی خود، که السالوادور را به امن ترین کشور در قاره آمریکا تبدیل کرده، باندها را در هائیتی «از بین ببرد».
در دولت دوم ترامپ، این تلاش ها به هم نزدیک شدند. در اوایل سال 2025، وزارت امور خارجه ایالات متحده به وکتوس گلوبال اجازه داد تا خدمات دفاعی را به هائیتی صادر کند و اجازه کار نظامی در آنجا را بدهد. این شرکت که توسط متحد ترامپ، اریک پرینس تأسیس شد، قراردادی 10 ساله برای بهبود امنیت با مبارزه با باندها و تقویت چارچوب گمرکی هائیتی منعقد کرد.
از مارس 2025، پرسنل Vectus Global حملات هواپیماهای بدون سرنشین و حملات هلیکوپتری را در هائیتی انجام داده اند، آموزش های رزمی را ارائه کرده اند و صدها جنگنده را تامین کرده اند. ژورنال جنگهای کوچک این کمپین را به عنوان کمپینی توصیف میکند که در آن «مزدوران اجیر شده در فعالیتهای مشکوک قانونی شرکت میکنند تا از کنترل کامل شهر پورتو پرنس پایتخت توسط گروههای مسلح خشن جلوگیری کنند».
در همین حال، روابط اریک پرینس با السالوادور پیش از انتخاب مجدد ترامپ است. در آگوست 2024، او از السالوادور بازدید کرد و پیشنهاد استفاده از مجتمع زندان موجود برای مهاجران را داد. در سال 2025، او یک LLC به نام 2USV را در وایومینگ ثبت کرد و طرح پیشنهادی خود را در زمان روی کار آمدن ترامپ با کاخ سفید در میان گذاشت.
به گفته پولیتیکو، این پیشنهاد، شرکت پرینس را مسئول مدیریت تدارکات زندان، از جمله انتقال زندانیان از سلول های نگهداری شده در ایالات متحده به زندانی در السالوادور، می کند. با این حال، پیشنهاد پرنس هیچ نشانه ای از پیشرفت نشان نداد. در همین حال، دولت ترامپ به عنوان بخشی از عملیات خود، مهاجران را به زندانهای السالوادور اخراج میکند.
در حالی که “طرح زندان” پرینس ممکن است شکست خورده باشد، مردم سالوادور بخش بزرگی از کارکنان وکتوس گلوبال در هائیتی را تشکیل می دهند.
السالوادور همچنین همکاری نظامی رسمی با واشنگتن را پیش از استقرار در هائیتی افزایش داد. در سال 2025 محموله هایی از تفنگ ها و هلیکوپترهای آمریکایی دریافت کرد و به دنبال آن سلاح های گرم، تجهیزات پزشکی و تجهیزات پشتیبانی هلیکوپتر از فرماندهی جنوب ایالات متحده در سال 2026 دریافت کرد. در ماه آوریل، دو کشور همچنین میزبان رزمایش نظامی چندملیتی CENTAM Guardian 26 بودند.
یک مقام نظامی آمریکا به رویترز گفت که حرکت السالوادور به هائیتی در ماه اکتبر مورد تایید واشنگتن قرار گرفت و ایالات متحده “هواپیماهای ترابری C-130 را برای کمک به انتقال نیروهای السالوادور به هائیتی ارائه کرد.” این افزایش نشان می دهد که استقرار از قبل برنامه ریزی شده بود و ایالات متحده، السالوادور و هائیتی دلایلی برای اجرای آن داشتند.
برای واشنگتن، این مأموریت از تلاش های دولت ترامپ برای بازگرداندن نفوذ ایالات متحده در قاره آمریکا حمایت می کند. هائیتی به مسیرهای مهم کشتیرانی کارائیب مشرف است، دارای پتانسیل توسعه بندر و زیرساخت است و دارای منابع معدنی سودآور است.
پس از برقراری امنیت، وکتوس گلوبال قصد دارد برنامه گمرکی را برای دریافت عوارض بر کالاهایی که از مرز هائیتی با جمهوری دومینیکن عبور می کنند، اجرا کند و نفوذ ایالات متحده را بیشتر تقویت کند.
بر اساس پستی که در وب سایت دانشکده حقوق دانشگاه میامی منتشر شد، دولت انتقالی هائیتی نیز از وکتوس حمایت می کند، زیرا “مسیری مستقیم تری را در پیش گرفته است – به جای اینکه منتظر نتایج آزمایش دیگری در چندجانبه گرایی باشد، به سمت شاهزاده و وکتوس برود.”
در همین حال، بوکله می تواند مدل امنیتی خود را در خارج از کشور ترویج کند، نفوذ منطقه ای السالوادور را گسترش دهد و روابط با واشنگتن را تقویت کند. به گفته سازمان غیرانتفاعی Cordaid، در پی تلاشهای ماموریت سازمان ملل متحد و Vectus Global برای بازگرداندن نظم در هائیتی، حدود 6.4 میلیون نفر در اوایل سال 2026 به کمکهای بشردوستانه نیاز داشتند. دولت هائیتی چاره ای جز نگاه کردن به رویکردهایی ندارد که قبلا شکست خورده اند.
سازمان ملل در سپتامبر 2025 مأموریت خود در هائیتی را به نیروی سرکوب باند تغییر نام داد و از عملیات السالوادور فاصله گرفت. در 3 نوامبر، سازمان ملل متحد اعلام کرد که درخواستی از رهبر یک باند بزرگ هائیتی دریافت کرده است که خواستار میانجیگری بین المللی شده است، زیرا نیروهای السالوادور سرکوب گروه های جنایتکار را تشدید کرده اند.
در روزهای بعد، یک حمله هواپیمای بدون سرنشین ماتیاس سنتیل، رهبر باند بوستون که در هائیتی فعالیت می کرد، کشته شد. در عملیات دیگری، پلیس هائیتی همراه با نیروهای سالوادور، خانه ای را که ویلسون جوزف، رهبر 400 ماووزو استفاده می کرد، ویران کرد که نشان می دهد تهاجم علیه باند هائیتی همچنان در حال تشدید است.
بی ثباتی در نیجر و پهنه ساحل
نیجر نیز سالها با افزایش بیثباتی از سوی گروههای جداییطلب و جهادی مواجه بوده است. او نیروهای فرانسوی و آمریکایی را به ترتیب در سالهای 2023 و 2024 اخراج کرد و در عوض به گروه روسی واگنر و بعداً «آفریکا کورپس» روی آورد که بیشتر عملیات واگنر در آفریقا را در اختیار گرفت. از 30 اکتبر، نیروهای الجزایری از زیرساخت ها محافظت می کنند و از تلاش های امنیتی نیجر حمایت می کنند و به کاهش فشار بر سپاه آفریقا کمک می کنند.
روسیه و الجزایر نیز برای توسعه روابط امنیتی فعلی خود زمان گذاشته اند. شبکه های نظامی خصوصی روسیه در دهه 2010 به آفریقا گسترش یافتند، به ویژه از طریق واگنر، که قراردادهایی را برای نفوذ سیاسی و دسترسی به منابع طبیعی تضمین کرد.
واگنر در سال 2021 با ورودش به مالی به ساحل گسترش یافت. متعاقباً، کودتاهای نظامی و بدتر شدن روابط بین کشورهای منطقه و دولت های غربی منجر به خروج نیروهای غربی از مالی، بورکینافاسو و بعداً نیجر شد. علیرغم روابط نظامی طولانی مدت الجزایر با روسیه، حضور رو به رشد واگنر و تلاش برای مهار خشونت های منطقه ای، الجزایر را نگران می کند.
پس از بازدید عبدالمجید تبون رئیس جمهور الجزایر از روسیه در ژوئن 2023، دو کشور اعلامیه مشارکت استراتژیک تقویت شده را امضا کردند. شورش واگنر در آن ماه و مرگ بنیانگذار آن یوگنی پریگوژین در ماه اوت، تلاش های کرملین را برای درآوردن سازمان تحت کنترل دولت تسریع کرد.
به گفته بنیاد جیمزتاون، در ماههای بعد، بسیاری از عملیاتهای او در آفریقا به سپاه آفریقا سازماندهی شد و آن را «قابل مدیریتتر و کمتر مرتبط با پریگوژین» بحثبرانگیز کرد.
به گفته سرویس تحقیقات کنگره، عملیات سپاه آفریقا که توسط اطلاعات نظامی روسیه اداره می شود، بر اساس پرسنل دولت روسیه، جنگنده های سابق واگنر و سایر پرسنل PMOK است.
آنتونیو گیوستوزی، پژوهشگر ارشد RUSI به کمیته امور خارجی مجلس عوام بریتانیا در سال 2025، زمانی که سازمان حضور خود را در ساحل گسترش داد، گفت که ساختار آن همچنین به وزارت دفاع روسیه اجازه می دهد تا با “سازمان های مختلف” و افراد قرارداد منعقد کند.
اما جدایی الجزایر در سال 2025 از ائتلاف ساحل – پیمان امنیتی 2023 بین مالی، نیجر و بورکینافاسو – جاه طلبی های منطقه ای روسیه را پیچیده کرده است. هدف مسکو ایجاد یک حضور نظامی قوی تر، دسترسی ایمن به منابع طبیعی منطقه و گسترش نفوذ سیاسی خود به قیمت از دست دادن قدرت های غربی است. با این حال، شکاف الجزایر با همسایگان جنوبی خود، استفاده مسکو از روابط خود با الجزایر را برای تقویت موقعیت خود در ساحل دشوار کرده است.
AES به طور فزاینده ای روابط نظامی خود را با روسیه تعمیق کرده است و مسکو با میانجیگری برای از سرگیری دیپلماتیک در ماه ژوئیه به دنبال بهبود روابط بین ائتلاف و الجزایر بود. روسیه همچنین روابط نظامی خود را با الجزایر از طریق جریان رو به رشد پروازهای باری مرتبط با ارتش، در کنار تحویل رسمی بمب افکن های دوربرد و اولین صادرات جنگنده Su-57E خود در اوایل سال 2026 تقویت کرد.
دیفنس نیوز، الجزایر را «متحد مهم روسیه در جناح جنوبی اروپا» خواند، افزود که مسکو از این کشور بهعنوان یک مرکز برای نمایش قدرت روسیه به عمق آفریقا استفاده میکند.
روسیه و الجزایر قبل از استقرار در ماه اکتبر در نیجر با یکدیگر همکاری داشتند. در ماه اوت، الجزایر جت های جنگنده و هواپیماهای سوخت رسان هوا به هوا را برای ایمن سازی حریم هوایی نیجریه در طی کودتای کودتا فرستاد، در حالی که پرسنل سپاه آفریقایی روسیه از نیروهای روی زمین و پشتیبانی هوایی پشتیبانی می کردند. هواپیماهای الجزایری از پایگاه هوایی 101 نیجر در نیامی، پایگاه اصلی نظامی این کشور و پایگاه ارتش آفریقا استفاده کردند.
الجزایر و نیجر همچنین دارای ذخایر رو به رشد تجهیزات نظامی با منشاء روسی هستند. در ماه اوت، الجزایر چهار هلیکوپتر را از زرادخانه خود به نیجر منتقل کرد و نیروهای مسلح آنها را بیشتر به هم مرتبط کرد.
تصمیم الجزایر برای استقرار نیروهای خود در ماه اکتبر در مسکو مورد استقبال قرار گرفت، اما الجزایر به دنبال منافع خود است. مقامات الجزایری گفتند که این استقرار با هدف حفاظت از انرژی و منافع اقتصادی کشور در نیجر، به ویژه منافع شرکت دولتی نفت و گاز سوناتراک انجام شده است. اینها شامل خط لوله گاز ترانس صحرای پیشنهادی است که گاز نیجریه را از طریق نیجر و الجزایر به بازارهای اروپایی منتقل می کند.
سپاه آفریقا روسیه حمایت نظامی بیشتری از نیروهای الجزایر دریافت کرد، در حالی که نیجر در تلاش های خود برای بازگرداندن ثبات، یک شریک منطقه ای قدرتمند را تضمین کرد.
مدل جدید مداخله
مشخص نیست که واشنگتن و مسکو به طور ضمنی با برنامه های یکدیگر موافقت کرده اند یا خیر، اما جابجایی پرسنل و تجهیزات، همراه با سیگنال های دیپلماتیک، نشان می دهد که هر دو از مقاصد یکدیگر آگاه بوده اند.
نه واشنگتن و نه مسکو هنوز آشکارا عملیات نظامی طرف مقابل را به چالش نکشیده اند و هر دو تا زمانی که محدود باشند و منافع طرف مقابل را تهدید نکنند، می توانند آنها را تحمل کنند.
استقرار مشترک نیروهای خصوصی/شبه نظامی و ارتشهای ملی جداگانه به راه جدیدی برای قدرتهای بزرگ و منطقهای اشاره میکند تا نفوذ نظامی خود را در خارج از کشور گسترش دهند، زیرا ترتیبات امنیتی چندجانبه تضعیف شده و مشارکت نزدیکتر اهمیت پیدا میکند.
با این حال، هماهنگ کردن منافع و فعالیت های چند دولت و سازمان های امنیتی دشوار خواهد بود و موفقیت در یک کشور موفقیت در کشور دیگر را تضمین نمی کند. به عنوان مثال، الجزایر با توجه به جمعیت و اقتصاد بیشتر و فاصله از حوزه نفوذ روسیه، از خودمختاری بسیار بیشتری نسبت به السالوادور برخوردار است، که باعث می شود مسکو نفوذ کمتری بر شریک خود نسبت به واشنگتن بر کشور خود داشته باشد.
در حالی که السالوادور و الجزایر می توانند مواضع خود را تقویت کرده و روابط خود را با واشنگتن و مسکو تقویت کنند، در نهایت در صورت شکست توافقات، می توانند بار سنگین را تحمل کنند. در همین حال، هائیتی و نیجر می توانند شاهد بدتر شدن بی ثباتی خود باشند.
با این حال، برای یک تعهد مستقیم نسبتاً کوچک، واشنگتن و روسیه میتوانند دامنه خود را گسترش دهند و در عین حال هزینههای سیاسی، پیامدهای دیپلماتیک و مسئولیتپذیری در قبال سوء استفادههای نیروهای روی زمین را محدود کنند.
دیوید آلفر، یک کهنه سرباز ارتش ایالات متحده و مشاور بشردوستانه و متخصص درگیری که اکنون در سازمان مردمی Aid on the Hill است، به من می گوید که “شرکت ها می آیند زیرا منابعی به دست می آیند. آنها می گویند، “ما به مشکل ضد تروریسم شما رسیدگی خواهیم کرد، اما ما خواهان دسترسی ترجیحی به حقوق اولیه، حقوق پرواز، حقوق معدنی، هر چیزی هستیم.”
ترکیب این عملیات با استقرار نظامیان ملی، تفکیک قراردادهای اساسی را دشوار می کند. همانطور که آلفر خاطرنشان می کند، “با یک توافق نظامی رسمی، نسبتا شفاف است. همه آن علنی نخواهد بود و برخی از آنها طبقه بندی می شود، اما این ترتیبات شرکتی کاملاً مبهم هستند» و «هیچ کس نمی داند چه کسی چه چیزی را امضا کرده است یا چه مصالحی داشته است. هنگامی که آنها وارد می شوند، نمی توانید خیلی سریع از شر آنها خلاص شوید.”
این موفقیت میتواند سایر کشورها را تشویق کند تا به دنبال مشارکتهای مشابه باشند، جایی که خطر عملیاتهای همپوشانی افزایش مییابد – شرکتهای نظامی خصوصی روسیه و ایالات متحده قبلاً در یک کشور فعالیت داشتهاند، و Vectus Global و Africa Corps در حال حاضر در جمهوری دموکراتیک کنگو فعالیت میکنند. برای واشنگتن و مسکو، استفاده از این سازمان ها ممکن است در معرض خطر قرار گرفتن آنها را محدود کند، اما پیامدهای آن را محدود نخواهد کرد.
جان پی روئل یک روزنامه نگار استرالیایی-آمریکایی است که در واشنگتن دی سی، و خبرنگار امور جهان برای موسسه رسانه مستقل است. او در چندین نشریه روابط خارجی مشارکت دارد و کتاب او با عنوان «ابر قدرت بودجه: چگونه روسیه غرب را با اقتصادی کوچکتر از تگزاس به چالش می کشد» در دسامبر 2022 منتشر شد. او را در X@john_ruehl دنبال کنید.
این مقاله توسط اقتصاد برای همه، پروژه ای از موسسه رسانه های مستقل و با مجوز بازنشر شده است.



